भूगोल इयत्ता १० वी स्वाध्याय 10 vi bhugol swadhyay prakrutik rachana v jal pranali प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली

भूगोल इयत्ता १० वी स्वाध्याय -प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली 

आज आपण भूगोल इयत्ता १० वी स्वाध्याय  10 vi bhugol swadhyay सोडवणार आहोत. १० वी च्या वर्गातील भूगोल विषयातील पाठाचा स्वाध्याय सर्व प्रश्नासह सोडवणार आहोत. इयत्ता दहावी भूगोल विषयात असलेले सर्व पाठ प्रथम आफण पाहू. त्यानंतर त्या पाठावरील स्वाध्याय सोडवू. कोणत्याही परीक्षेत यश मिळवण्यासाठी आपला प्रत्येक पाठावरील स्वाध्याय चांगला असणे आवश्यक असतो. त्यासाठी खालील सर्व प्रश्न सोडवा. 

10 vi bhugol swadhyay- 

इयत्ता १० वी वर्गातील भूगोल विषयातील पाठ पुढील प्रमाणे आहोत. क्षेत्रभेट, स्थान-विस्तार, प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली, हवामान, नैसर्गिक वनस्पत  व प्राणी, लोकसंख्या, मानवी वस्ती, अर्थव्यवस्था आणि व्यवसाय, पर्यटन, वाहतूक आणि संदेशवहन. या पाठांचा SWADHAY स्वाध्याय अभ्यासणार आहोत.

भूगोल इयत्ता १० वी कृतीपत्रिका- 

अ क्र	प्रश्नप्रकार	गुण	विकल्पासह गुण
०१	प्र. १. कोणतेही एक किंवा दोन प्रश्नप्रकार विचारण्यात येतील.) (चार प्रश्नांपैकी चारही सोडवणे.) • अचूक पर्याय निवडा. . • दोन गटांचा विचार करून योग्य पर्याय काढा. • अचूक सहसंबंध ओळख व साखळी बनवा • अचूक पर्यायासमोरील चौकटीत खूप करा. • वाक्यांतील सहसंबंध योग्य पर्यायाने प्रस्थापित करा.	०४	०४
०२	प्र. २. (पुढीलपैकी कोणतेही एक किंवा दोन प्रश्नप्रकार विचारण्यात येतील.) (चार प्रश्नांपैकी चारही सोडवणे.) • योग्य जोड्या जुळवा • चुकीची जोडी. . • साखळी पूर्ण करा • विधानांचा योग्य क्रम लावा • वेगळा घटक ओळखा	०४	०४
०३	प्र. ३. (पुढीलपैकी कोणताही एक प्रश्नप्रकार विचारण्यात येईल.) • एका वाक्यात उत्तरे लिहा. (पाच प्रश्नांपैकी चार सोडवणे.) • विधानावरून प्रकार ओळखा. (पाच प्रश्नांपैकी चार सोडवणे.) • नावे द्या (पाच प्रश्नांपैकी चार सोडवणे.) • फरक स्पष्ट करा. (तीन प्रश्नांपैकी दोन सोडवणे.) • चूक की बरोबर सांगा व चुकीची विधाने दुरुस्त करा. (पाच प्रश्नांपैकी चार सोडवणे.) • वर्गीकरण करा. (पाच प्रश्नांपैकी चार सोडवणे.)	०४	०५
०४	प्र. ४. (अ) (पुढीलपैकी कोणताही एक प्रश्नप्रकार विचारण्यात येईल.) • नकाशात माहिती भरा व सूची तयार करा. (सहापैकी कोणतीही चार नावे भरणे.). • माहितीच्या आधारे नकाशा तयार करा.	०४	०६
०५	प्र. ४. (आ) नकाशावाचन करून पुढील प्रश्नांची उत्तरे लिहा. (सहा प्रश्नांपैकी कोणतेही चार सोडवणे)	०४	०६
०६	प्रश्न ५. भौगोलिक कारणे लिहा. (चार प्रश्नांपैकी कोणत्याही दोन विधानांची कारणे लिहिणे.)	०६	१२
०७	प्रश्न ६ (अ) आकृती काढा (दोनपैकी एक आकृती काढणे ) • दिलेल्या आकृतीत नावे भरा/भूरूपे ओळखा . किंवा प्रश्न ६ (आ) आलेख वाचन करून पुढील प्रश्नांची उत्तरे लिहा. (सहा प्रश्नांपैकी कोणतेही तीन सोडवणे.) दिलेल्या सांख्यिकी माहितीच्या आधारे आलेख काढा. [(अ) व (आ) पैकी कोणताही ११ प्रश्नप्रकार विचारला जाईल.]	०६	१२
०८	प्र. ७. (पुढीलपैकी कोणताही एक प्रश्नप्रकार विचारण्यात येईल.) (चार प्रश्नांपैकी कोणतेही दोन सोडवणे.) • सविस्तर उत्तरे लिहा. • थोडक्यात उत्तरे लिहा. • स्पष्ट करा.	०८	१६
०९	एकूण	४०	६५

@

भूगोल इयत्ता १० वी स्वाध्याय -प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली

1/25

प्रश्न १ ला- अमेझॉन नदीचे खोरे मुख्यतः ----

(अ) अवर्षणग्रस्त आहे

(ब) दलदलीचे आहे

(क) मानवी वस्तीस प्रतिकूल आहे

(ड) सुपीक आहे

2/25

प्रश्न २ रा- ब्राझीलचा सर्वाधिक भूभाग -----

(अ) उच्चभूमीचा आहे

(ब) मैदानी आहे

(क) पर्वतीय आहे

(ड) विखंडित टेकड्यांचा आहे

3/25

प्रश्न ३ रा- भारताप्रमाणे ब्राझीलमध्ये सुद्धा -------

(अ) उंच पर्वत आहेत

(ब) प्राचीन पठार आहे

(क) पश्चिमवाहिनी नदया आहेत

(ड) बर्फाच्छादित डोंगर आहेत

4/25

प्रश्न ४ था- अमेझॉन ही जगातील एक मोठी नदी आहे. या नदीच्या मुखालगत ....

(अ) त्रिभुज प्रदेश आहे

(ब) त्रिभुज प्रदेश नाही

(ड) वाळवंटाने व्यापला आहे

(क) विस्तीर्ण खाड्या आहेत

5/25

प्रश्न ५ वा- अरबी समुद्रातील लक्षद्वीप बेटे ही ..........

(अ) मुख्य भागापासून तुटलेल्या भूभागाची बनली आहेत

(ब) प्रवाळबेटे आहेत

(क) ज्वालामुखीय बेटे आहेत

(ड) खंडीय बेटे आहेत

6/25

प्रश्न ६ वा- अरवली पर्वताच्या पायथ्याशी-------

(अ) बुंदेलखंड पठार आहे

(ब) मेवाड पठार आहे

(क) माळवा पठार आहे

(ड) दख्खनचे पठार आहे

7/25

प्रश्न ७ वा- भारताचा सर्वाधिक भूभाग -----

(अ) पर्वताने व्यापला आहे

(ब) मैदानी प्रदेशाने व्यापला आहे

(क) प्राचीन पठाराने व्यापला आहे

(ड) वाळवंटाने व्यापला आहे

8/25

प्रश्न ८ वा- ---- ही हिमालयाची सर्वांत उत्तरेकडील पर्वतरांग आहे.

(अ) अरवली

(ब) शिवालिक

(क) हिमाद्री

(ड) हिमाचल

9/25

प्रश्न ९ वा- ही हिमालयाची सर्वात अर्वाचीन पर्वतरांग आहे.

(अ) शिवालिक

(ब) हिमाद्री

(क) अरवली

(ड) हिमाचल

10/25

प्रश्न १० वा- राजस्थानच्या मैदानी प्रदेशाला ------- म्हणतात.

(अ) सहारा वाळवंट

(ब) कलहारी वाळवंट

(क) थरचे वाळवंट

(ड) गोबी वाळवंट

11/25

प्रश्न ११ वा- अचूक गट ओळखा- ब्राझीलच्या वायव्येकडून आग्नेयेकडे जाताना आढळणाऱ्या प्राकृतिक रचनेचा क्रम.

(क) पॅराना नदी खोरे - गियाना उच्चभूमी ब्राझील उच्चभूमी

(ख) गियाना उच्चभूमी - ॲमेझॉन खोरे ब्राझील उच्चभूमी

(क) किनारपट्टीचा प्रदेश - ॲमेझॉन खोरे ब्राझील उच्चभूमी

वरील सर्व

12/25

प्रश्न १२ वा- अचूक गट ओळखा- ब्राझीलच्या या नदया उत्तरवाहिनी आहेत.

अ) जुरुका- झिंगू- अरागुआ

(ब) निग्रो - ब्रांका - पारु

(क) जापूआ- जाऊआ-पुरूस

(ड) वरालपैकी नाही

13/25

प्रश्न १३ वा- अचूक गट ओळखा- भारताच्या दक्षिणेकडून उत्तरेकडे जाताना पुढील पठारे क्रमवार आढळतात.

(अ) कर्नाटक - महाराष्ट्र - बुंदेलखंड

छोटा नागपूर - माळवा - मारवाड

(क) तेलंगणा - महाराष्ट्र - मारवाड

(ड) वरील सर्व

14/25

प्रश्न १४ वा- अचूक गट ओळखा- भारतातील पुढील राज्यांत प्रामुख्याने पठारी प्रदेश आढळतो.

(अ) हिमाचल प्रदेश-मध्य प्रदेश-आसाम

(ब) जम्मू आणि काश्मीर-उत्तराखंड-महाराष्ट्र

(क) तेलंगणा -महाराष्ट्र-कर्नाटक

(ड) वरील सर्व

15/25

प्रश्न १५ वा- अचूक गट ओळखा- ब्राझीलमधील पुढील राज्यांत गियाना उच्चभूमी विस्तारलेली - - - आढळते.

(अ) (अ) पारा-पाराना-बाहिया

(ख) रोराइमा-पारा -सांता

(क) आमापा-सांता-सियारा

(ड) वराल सर्व

16/25

प्रश्न १६ वा - खालीलपैकी योग्य विधानाचा पर्याय निवडा.

(अ) पंजाब मैदानाचा सर्वसाधारण उतार पूर्वेकडे आहे.

(ब) सुंदरबन हा जगातील सर्वांत मोठा त्रिभुज प्रदेश आहे.

(क) पंजाब मैदानाचा सर्वसाधारण उतार दक्षिणेकडे आहे.

(ड) सर्व विधाने योग्य आहेत.

17/25

प्रश्न १७ वा- खालीलपैकी योग्य विधानाचा पर्याय निवडा.

(अ) अरवली पर्वताच्या पायथ्याशी बुंदेलखंड पठार आहे.

(ब) हिमाद्री ही हिमालयाची सर्वांत अर्वाचीन पर्वतरांग आहे.

(क) शिवालिक ही हिमालयाची सर्वांत अर्वाचीन पर्वतरांग आहे.

(ड) राजस्थानच्या मैदानी प्रदेशाला सहारा वाळवंट म्हणतात.

18/25

प्रश्न १८ वा- खालीलपैकी अयोग्य विधानाचा पर्याय निवडा.

(अ) पिको दी नेब्लीना हे ब्राझीलमधील सर्वोच्च शिखर होय.

(ब) राजस्थानच्या मैदानी प्रदेशाला थरचे वाळवंट म्हणतात.

(क) अरवली पर्वताच्या पायथ्याशी माळवा पठार आहे.

(ड) पश्चिम घाटातून वेगाने वाहणाऱ्या अनेक लहान नदयांच्या मुखांशी त्रिभुज प्रदेश आढळतात.

Explanation: दुरुस्त विधान : पश्चिम घाटातून वेगाने वाहणाऱ्या अनेक लहान नद्यांच्या मुखांशी खाड्या आढळतात.

19/25

प्रश्न १९ वा- ब्राझील उच्चभूमीच्या नैर्ऋत्येकडील भागात पॅराग्वे - पॅराना या नदयांच्या मैदानी प्रदेश आहे. हे विधान --

(अ) योग्य

(ब) अयोग्य

(क) काही प्रमाणात अयोग्य

(ड) सांगता येत नाही

20/25

प्रश्न २० वा- गंगा नदीच्या प्रमुख उपनद्या कोणत्या ?

(अ) (१) यमुना (२) गंडक

(ब) (१) रामगंगा (२) कोसी

(क) घागरा

(ड) वरीस सर्व

21/25

प्रश्न २१ वा- गंगा नदीस जाऊन मिळणाऱ्या द्वीपकल्पीयन नद्या कोणत्या ?

(अ) (१) चंबळ (२) केन

(ब) (१) बेटवा (१) शोण

(क) फक्त (अ)

(ड) (अ) व (ब)

22/25

प्रश्न २२ वा - सिंधू नदीच्या भारतातील प्रमुख उपनद्या कोणत्या ?

(अ) सतलज

(ब) बियास, झेलम

(क) रावी, चिनाब

(ड) वरीस सर्व

23/25

प्रश्न २३ वा- ब्राझीलमध्ये पश्चिमवाहिनी नदया आढळत नाहीत. योग्य भौगोलिक कारण निवडा.

(अ) ब्राझीलमधील अनेक नद्या ब्राझील उच्चभूमीत उगम पावतात.

(ब) ब्राझील उच्चभूमीची उंची दक्षिणेकडून उत्तरेकडे व पश्चिमेकडून पूर्वेकडे टप्प्याटप्प्याने कमी होत जाते. त्यामुळे ब्राझीलमधील अनेक नया या उत्तर आणि पूर्व दिशेने वाहत जातात

(क) नदया अटलांटिक महासागरास जाऊन मिळतात

(ड) वरील सर्व कारणे

24/25

प्रश्न २४ वा- भारताच्या पूर्व किनाऱ्यावर नैसर्गिक बंदरे कमी आहेत. योग्य भौगोलिक कारण निवडा.

(अ) भारताचा पूर्व किनारा नदयांनी वाहून आणलेल्या गाळाच्या संचयनातून तयार झाला आहे. पूर्व किनाऱ्यावर अनेक ठिकाणी गाळाचे त्रिभूज प्रदेश आढळतात.

(ब) भारताच्या पूर्व किनारपट्टीजवळ पाण्याची पातळी खोल आढळत नाही. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीजवळ पाण्याची पातळी तुलनेने जास्त खोल आहे.

(क) गाळ व पाण्याची कमी खोल पातळी नैसर्गिक बंदरांच्या विकासास पोषक ठरत नाही.

(ड) वरील सर्व कारणे

25/25

प्रश्न २५ वा - भारताच्या पश्चिम व पूर्व किनारपट्ट्यांमध्ये विषमता आढळते. योग्य भौगोलिक कारण निवडा.

(अ) श्चिम घाटातून अनेक डोंगररांगा पश्चिम किनाऱ्यापर्यंत पसरलेल्या असल्यामुळे भारताची पश्चिम किनारपट्टी तुलनेने खडकाळ आहे व तिची रुंदीही तुलनेने कमी आहे

(ब) भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीच्या प्रदेशात अनेक ठिकाणी खाड्या आढळतात.

(क) भारताची पूर्व किनारपट्टी नद्यांनी वाहून आणलेल्या गाळाच्या संचयनातून तयार झाली आहे. भारताच्या पूर्व किनारपट्टीच्या प्रदेशात अनेक ठिकाणी त्रिभुज प्रदेश तयार झाले आहेत

(ड) वरील सर्व कारणे

Result:

@@@@@

अ.क्र	पाठाचे नाव	स्वाध्याय
१	क्षेत्रभेट	पहा
२	स्थान-विस्तार	पहा
३	प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली	पहा
४	हवामान	पहा
५	नैसर्गिक वनस्पती व प्राणी	पहा
६	लोकसंख्या	पहा
७	मानवी वस्ती	पहा
८	अर्थव्यवस्था आणि व्यवसाय	पहा
९	पर्यटन, वाहतूक आणि संदेशवहन	पहा
१०	सर्व स्वाध्याय	पहा